چه بر سر کاخ شاه در کیش آمده است؟

عمارت‌های شاخصی از زمان پهلوی دوم در جزیره کیش باقی مانده است که دو ساختمان از بین آن‌ها، اقامتگاه خاندان محمدرضا بوده که سال‌ها است به حال خود رها شده و به خرابه ای تبدیل گشته است.

کاخ کیش الیت در سال 1387 به عنوان یک اثر ملی به ثبت رسید. این کاخ در واقع اقامتگاه اصلی محمدرضا پهلوی بوده که بعدها به تجارت‌خانه ای مبدل گشت و تا قبل از سال 80 به بازارچه ای تغییر کاربری داد.

ستاد اجرایی فرمان امام (ره) مالک کنونی این کاخ است. این نهاد مالکیت کشتی یونانی کیش را نیز در اختیار دارد؛ کشتی پوسیده و به گل نشسته‌ای که شاهد ریزش آن در سمت دیگری از این جزیره هستیم.

 

چه بر سر کاخ شاه در کیش آمده است؟

 

سال‌هاست اطراف کاخ الیت فنس‌کشی شده و راه‌های ورود به آن مسدود شده است. برای جلوگیری از تاراج بیش از حد این عمارت، روی قفل درهای ورودی جوش خورده. در محوطه کاخ تابلو ورود ممنوع به چشم می خورد.

بر روی تابلوی ثبتی کاخ الیت نوشته شده «این بنا به شماره 24380 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و هرگونه دخل و تصرف در آن جرم محسوب می‌شود». تابلوی دیگری نیز که در ورودی اصلی نصب شده با حروفی بزرگ و به رنگ قرمز نوشته شده: «این ملک اختصاصی است و از ورود به آن جدا خودداری فرمایید». با همه این تفاسیر ورود به کاخ خیلی هم دشوار نیست.

 

چه بر سر کاخ شاه در کیش آمده است؟

 

با این وجود یکی از درهای کاخ باز است و نشانه‌هایی از تردد افرادی زیاد در ساختمان، رد پای هرزنویس‌ها مشاهده می شود. تمام شیشه‌ها خرد شده و راهی برای نفوذ رطوبت به داخل بنا وجود دارد. روی دیوارهای بیرونی عمارت ترک‌های بزرگی دیده می‌شود. دیوارهای داخلی نیز پوسیده. اثر سوختگی روی نمای چوبی داخل ساختمان مشاهده می شود و کسی از اینکه این کاخ زمانی آتش گرفته یا نه! اطلاعی ندارد.

در طبقه پایین کاخ اتاق‌هایی قطار شده‌اند که هنوز پلاک‌های شماره شده در سازمان منطقه آزاد کیش و همچنین ملحقات مغازه‌دارها در این اتاق‌ها به چشم می خورد. در دوره‌ای که کاخ تغییر کاربری داده، بخش‌هایی به آن اضافه شده که در معماری آن تفاوت چشم گیری مشاهده می شود.

هیچ شباهتی به کاخ شاهی در داخل عمارت دیده نمی شود.

 

چه بر سر کاخ شاه در کیش آمده است؟

 

با وجود اینکه در و دیوار فلزجوش و اطراف ساختمان فنس‌کشی شده، از این آثار ملی که گویا به ثبت ملی نیز رسیده است هیچ گونه مراقب و یا حفاظتی صورت نمی گیرد و کاملا به حال خود رها شده است. قایق‌های تفریحی هر چند دقیقه در مقابل کاخ متوقف می شوند و توضیحی مختصری به مسافران درباره کاخی که زمانی استراحتگاه زمستانی شاه دوم سلسه پهلوی بوده داده می‌شود.

الیت از حیث معماری دارای ساختمان متفاوتی نسبت به کاخ‌های دوره پهلوی است. این کاخ می توانست به جای ویرانی به موزه ای در خلیج فارس مبدل گردد. به تازگی ساختمانی را با معماری مدرن در نقطه‌ای کم تردد جزیره طراحی کرده اند که نام موزه خلیج فارس را یدک می‌کشد اما کاربری آن بیشتر در زمینه گالری و سینما و هیچ نشانه‌ای از موزه‌ای که یادآور خلیج فارس باشد، نیست. در بسیاری از کشورهای جهان کاخ‌ها، یا به موزه و یا به هتلی لوکس تغییر کاریری می دهند تا علاوه‌ بر اقامت و استراحت گردشگران سفر خاطره انگیزی را تجربه نمایند.

درباره عمارت‌های پهلوی کیش منابع مستند و دقیقی موجود نیست، از این رو اطلاعات موجود نیز با کمی موضع‌گیری تاریخی همراه است. مرحوم هاشمی رفسنجانی در سال 68 از کاخ شاه در جزیره کیش دیدن نمودند و بیان داشتند: کمی در ساحل دریا مقابل اقامتگاه قدم زدم. مهدی توضیحاتی درباره ساحل کیش می‌داد. به کاخ شاه رسیدیم. متصدی پروژه اصلاح کاخ که آن را برای دفتر تجارت بین‌الملل اجاره کرده، توضیحاتی داد. گفت 600 میلیون تومان هزینه می‌کند و ماهی 12 میلیون تومان به سازمان عمران کیش اجاره می‌دهد و امید دارد که سود خوبی هم ببرد.

 

چه بر سر کاخ شاه در کیش آمده است؟

 

در سمت دیگر جزیره کاخ شماره دو قرار دارد که در بین محلی‌ها این کاخ به نام «ولیعهد» معروف است. اطراف آن فنس‌کشی شده و به ویرانه ای با دیوارهایی ترک خورده و پنجره‌هایی بدون شیشه مبدل گشته است. در فاصله ی کوتاهی از کاخ سطل‌های زباله قرار گرفته که بوی نامطبوعی را در حاشیه آن پراکنده کرده است.

کاخ کوچکتر با مالکیت سازمان منطقه آزاد کیش اداره می شود. اخیرا قرار است این عمارت مرمت شود و کاربری‌ هنری داشته باشد.

 

چه بر سر کاخ شاه در کیش آمده است؟

 

پس از انقلاب، با هدف حفظ ارزش معماری آن در سطح جزیره کیش «ساختمان ساحل» بازسازی و با کاربری‌هایی نظیر استودیو بازی‌های فوق مدرن، کافی‌شاپ با تراس اختصاصی رو به دریا، رستوران با دید 360 درجه به دریا و جزیره و کافه کتاب و کافی‌نت برای آن در نظر گرفته شد اما این ساختمان از آن دوره تا به امروز غیرفعال بوده و هیچ گونه کاربری نداشته است.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید