تبدیل خانه‌ای با قدمت 200 ساله در کیش به موزه

دیدنیهای جزیره‌ی کیش تنها به کشتی یونانی و پاساژ و دریای نیلگون منتهی نمی شود، به تازگی بومیان این منطقه خانه‌ای با قدمت 200 ساله را به موزه ای جهت بازدید گردشگران و آشنایی آنان با زندگی و وسایل قدیمی پدرانشان تبدیل کرده اند.

خانه‌ی مرحوم حاج عبدالله بن شاهین در زمینی به وسعت 1200 متری قرار دارد که مشتمل بر 15 اتاق است. وی یکی از شخصیت‌های معروف و محبوب جزیره کیش به حساب می آید که تاجر مروارید بوده و صاحب یکی از بزرگترین لنج‌های بادبانی در آن زمان بود که به حرفه تجاری و گلافی (لنج سازی) نیز مهارت داشته است. حاج عبدالله خانه اش را از سه نسل قبل خود به ارث برده. خانه وی در یکی از قدیمی‌ترین خانه‌های محله سفین قدیم واقع شده که دارای سبک معماری کاملا بومی است. این خانه برای بومیان نسل‌های گذشته کیش و اهالی روستای تاریخی سفین قدیم از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است چراکه بیشتر آنها در این خانه به مکتب و فراگیری قرآن پرداخته اند. این خانه حکم مدرسه محله سفین را نیز دارا بود.

 

تبدیل خانه‌ای با قدمت 200 ساله در کیش به موزه

 

این خانه با هدف معرفی تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم، معیشت و صنایع دستی منحصر به فرد بومیان جزیره کیش، پس از موافقت صاحب آن، آقا حسینی و اخذ مجوز لازم از سازمان منطقه آزاد کیش در فروردین 1393 به منظور اشتغالزایی برای بومیان محله و تحقیق و توسعه گردشگری پایدار برای جزیره کیش به خانه مردم شناسی بومیان کیش تبدیل گشت. در بازسازی تمامی اتاق‌ها و فضاها سعی شد تا معماری سنتی آن حفظ شود و با بهره گیری از مصالح بومی بازسازی شده است. این خانه بیانگر سبک زندگی بومیان کیش در 80 سال پیش است.

 

تبدیل خانه‌ای با قدمت 200 ساله در کیش به موزه

 

گردشگران جزیره کیش می توانند با وارد شدن به این موزه با نمایش زنده شیوه معیشت و کار بومیان کیش در گذشته آشنا شوند و از ابزار و وسایل مورد استفاده بومیان کیش در قدیم دیدن نمایند. همچنین گردشگران این فرصت را خواهند داشت تا شیرینی و قهوه عربی میل نمایند. در آینده قرار است اسناد و مدارک قدیمی موجود از بومیان کیش در این خانه به نمایش در آید و زنان هنرمند بومی نقش حنا روی دستان گردشگران ببندند و نام و غذای محلی و دریایی ارائه دهند. از بخش‌های دیدنی این خانه که به گردشگران توصیه می شود از آن بازدید نمایند حوی المجلس یا حیاط مجلسی است. این خانه مشتمل بر دو حیاط است. حیاط مجلسی آن برای بازدید از میهمانان مرد در نظر گرفته شده است. این حیاط دارای یک در اختصاصی، یک اتاق تابستانه (مجلس)، یک اتاق زمستانه، انبار خرما، انبار ابزار صید و شناورها و یک حلقه چاه می باشد.

حیاط اندرونی که برای خانواده بوده که مردان غریبه و نامحرم حق ورود به آن را نداشتند. این حیاط دارای بخش هایی نظیر اتاق خواب‌های زمستانه و تابستانه، آشپزخانه، مکتب خانه، اتاق میهمان زنان، انبار خرما، انبار علوفه و محل نگهداری گاو و گوسفند و یک حلقه چاه می باشد و از درب ورودی مخصوص خانواده تشکیل شده است.

 

تبدیل خانه‌ای با قدمت 200 ساله در کیش به موزه

 

اتاق تابستانه که ویژه مردان است دارای تاقچه‌ای در بخش حیاط مجلسی خانه می باشد که برای میهمانان مرد بوده که به خانه می‌آمدند و این امر بیانگر میهمان نوازی و ارزش والای میهمان برای بومیان بوده چراکه به عقیده بومیان جزیره کیش، میهمان حبیب خداست و حسن استقبال از میهمان را از وظایف شرعی و دینی خود می دانستند. جلوی این اتاق سایبانی از دعن (شاخه‌های بهم بافته نخل) به چشم می خورد که بعد از ظهر تابستان پذیرای بزرگان محله و میهمانان بوده است. به خاطر جایگاه اجتماعی ویژه صاحب این خانه در کیش که به کرم و میهمان نوازی نیز معروف بوده به طور کلی این خانه تقریبا در تمامی ایام سال میزبان میهمان‌های دور و نزدیک بوده است. به غیر از اتاق مجلسی که به عنوان محلی جهت پذیرایی و خواب میهمانان در فصل تابستان بوده، اتاق دیگری نیز در حیاط مجلسی وجود دارد که سبک آن زمستانه و رو به آفتاب است. در این اتاق هیچگونه ای پنجره و یا بادگیری دیدیه نمی شود و برای استفاده میهمانان مرد در فصل زمستان در نظر گرفته شده. جالب است بدانید تمامی اتاق‌های این خانه، اعم از اتاق‌های مخصوص میهمان و اتاق خانواده از حمامی مستقل برخوردار هستند که در قسمتی از اتاق ساخته شده و به آن «قطیعه» می گفتند. این ویژگی نشان دهنده اهمیت دادن بومیان به نظافت و پاکیزگی بوده است. بازدیدکنندگان و گردشگران تور کیش می توانند در این اتاق از ابزار و وسایل بومیان کیش در 80 سال پیش دیدن نمایند.

 

تبدیل خانه‌ای با قدمت 200 ساله در کیش به موزه

 

 چندول اصطلاح بومی است که برای انبار خرما و محل بدست آوردن شیره طبیعی خرما بکار می رود. فناوری استحصار شیره خرما مختص بومیان کیش بوده و از سابقه 600 ساله برخوردار است. این شیوه تاکنون در هیچ جایی از ایران مشاهده نشده است. چندول از اتاقی با ابعاد 2 در 2 متر و یا بزرگتر تشکیل شده که محل نگهداری چند صد کیلو خرما بوده است،. یکی از دلایلی که خرما را انبار می کردند این بود که در معرض وزش باد قرار نگیرد چراکه خرما در معرض باد سریع خشک می‌شود. به همین جهت چندول را در گوشه ای از حیاط قرار می دادند و در آن زنبیل‌های حصیری خرما را انبار می‌کردند. بعد از تراوش شیره خرما از سبدها جهت استفاده از شیره، کف انبار را با ساروج نفوذ ناپذیر و پشته می ساختند و جوی‌ها با شیب ملایم به گوشه‌ای از چندول که دارای حفره‌ای جهت جمع شدن شیره بود، هدایت می‌شد تا شیره خرما در آن جمع شود و بدون نیاز به اینکه به داخل وارد شوند شیر خرما را هر چند روز جمع آوری می‌کردند. خانه از دو انبار چندول تشکیل شده زیرا مصرف خرما بسیار بالا بوده است. آثار شیره و هسته‌های خرما که متعلق به 80 سال پیش بوده است در یکی از این انبارها هنوز موجود است.

 

تبدیل خانه‌ای با قدمت 200 ساله در کیش به موزه

 

اتاق های مضیف یا اتاق تابستانه مورد استفاده در تابستان بوده که از سبک معماری خاصی نیز برخوردار است. این اتاق روی سکویی با ارتفاع 1.5 متری از سطح زمین و پشت به آفتاب، بنا کرده اند و دور تا دور آن با پنجره و بادگیرهای تاقچه ای مزین شده است. هنگام تابستان بادگیرها و پنجره ها را باز می‌کردند تا هوا جریان داشته باشد تا اتاق را خنک کند. این اتاق فقط در تابستان مورد استفاده قرار می گرفت. در فصل زمستان بادگیرهای اتاق با سنگ و چوب و گل پوشانده می شد. در استان خوزستان نیز تعداد مضیف دیده می شود که همچنان کارآیی دارد. آنها در مطبخ قسمتی از حیاط را دیوار چینی و مسقف می‌کردند و با اختصاص دریچه‌هایی برای تهویه و خارج شدن دود ناشی از آشپزی جهت پخت و پز استفاده می کردند. در این نوع آشپزخانه در وجود ندارد و در فصل تابستان جهت پخت و پز غذا، نان های محلی، آسیاب کردن گندم و جو از آن استفاده می‌شد. بومیانی که شرایط مالی خوبی نداشتند به جای استفاده از دیوار از دعن (برگ های بافته شده درخت خرما) جهت ساخت آشپزخانه استفاده می‌کردند. برنج و نمک و نشاسته چهل سال پیش در این مکان برای بازدید گردشگران تور کیش به معرض نمایش گذاشته شده است. اتاق خواب اصلی صاحب خانه دارای دیوارهایی مزین شده با آینه‌ها بزرگ و کوچک و تاقچه هایی با ظروف چینی و اشیاء زینتی آن زمان می باشد. قبی صندوق ‌های چوبی 80 ساله، رادیو و تلویزیون قدیمی (با قدمت 40 سال) و یک تخت دو نفره چوبی با قدمت 85 سال که صاحب خانه از هندوستان خریداری کرده قابل مشاهده است. این اتاق از قدیمی‌ترین اتاق‌های خانه به شمار می رود که با استفاده از ساروج به عنوان مصالح بومی ساخته شده که علت استحکام آن برشمردند. این اتاق ها تا حدود 40 سال پیش نیز توسط اعضای خانواده مورد استفاده قرار می گرفت.

 

تبدیل خانه‌ای با قدمت 200 ساله در کیش به موزه

 

از دیگر اتا‌ق‌های معروف این خانه مکتب خانه‌ است که بومیان کیش جهت یادگیری به آنجا می رفتند. در واقع این خانه حکم مدرسه روستای سفین را داشته است. بومیان از چهار نسل پیش بومیان تا چهل سال پیش در این خانه به فراگیری قرآن می پرداختند. بیت الافروخ (خانه پسران) نامی است که به اتاق مکتب خانه و محل آموزش قرآن اطلاق می شود. آموزش قرآن اغلب توسط زنان بومی صورت می‌گیرد که به آن ملاهیه گفته می شود که این اتاق ها در قسمت حیاط اندرونی ساخته شده است. دختران و پسران در سن های 6 تا 9 به یادگیری قرآن، اصول اخلاقی، مهارت‌های زندگی و اجتماعی می پرداختند. این خانه اخیرا به موزه ای در سطح جزیره تبدیل شده است. گردشگران تور کیش این فرصت را خواهند داشت تا به دور از جذابیت های مدرن و شیک جزیره کیش، لحظاتی در این خانه به شناخت فرهنگ بومی کیش بپردازند و از معماری سنتی و باستانی آن لذت ببرند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید