پرسش: دیدنیهای کیش,خانه مردم شناسی بومیان کیش

مهیار عسگری

تاریخ طرح پرسش: 96/05/22

 

پرسش: سلام و خسته نباشید خدمت شما، ممنون میشم در مورد دیدنیهای جزیره کیش نظیر خانه مردم شناسی بومیان کیش مرا راهنمایی کنید؟

پاسخ: با سلام، خانه مردم شناسی بومیان کیش به منظور معرفی تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم، معیشت و صنایع دستی منحصر به فرد بومیان کیش، این منزل پس از موافقت صاحب آن و اخذ مجوز لازم از سازمان منطقه آزاد کیش در فروردین 1393 با هدف اشتغال زایی برای بومیان محله و تحقق توسعه گردشگری پایدار برای جزیره کیش به خانه مردم شناسی بومیان کیش تبدیل گردید و تمامی اتاق ها و فضاها با حفظ معماری سنتی و با استفاده از مصالح بومی بازسازی و سبک زندگی بومیان کیش در 80 سال پیش بازسازی شد.
خانه دارای دو حیاط است. حیاط مجلسی آن مخصوص مهمان ها و مرد نامحرم به ویژه غریبه هاست و این حیاط از یک در اختصاصی و یک اتاق تابستانی (مجلس) و یک اتاق زمستانی و تعدادی انبار و یک حلقه چاه برخوردار است. حیاط دیگر این خانه حیاط خانه است که مخصوص خانواده است و مردان غریبه و نامحرم حق ورود به آن نداشتند. در این خانه بصورت زنده شیوه معیشت و کار بومیان کیش در دوران قدیم به گردشگران تور کیش معرفی می شود. همینطور تعداد زیادی از ابزار و وسایل قدیمی پخت و پز، صید مروارید، ماهیگیری، مکان نگهداری خرما و تهیه شیره خرما بصورت سنتی، دو حلقه چاه آب برای تامین آب شرب ساکنان در معرض دید عموم قرار گرفته است.
خانه مردم شناسی بومیان کیش در یک بنا با قدمت 200 سال در قدیمی ترین محله جزیره کیش (سفین قدیم) قرار دارد. این خانه در زمینی به مساحت یک هزار و 200 مترمربع حدود 200 سال پیش بنا شده و دارای 15 اتاق و دو حیاط مجلسی و حیاط خانوادگی بوده و از سبک معماری کاملا بومی برخوردار است.

این خانه دارای 15 اتاق است که شامل اتاق مهمان مردان، اتاق زمستانی، انبار خرما و محل استحصال شیره خرما، اتاق تابستانی، آشپزخانه، اتاق خواب، اتاق مهمان زنان، مکتب خانه، حجله و ... می شود.

اتاق مردان مهمان (مجلس): یک اتاق تابستانی است که با استفاده از بادگیرهای تاقچه ای در قسمت حیاط مجلسی خانه قرار دارد که برای مهمان مرد که به خانه می آیند در نظر گرفته شده و این نشان از مهمان نوازی و ارزش شامخ مهمان تور کیش برای بومیان دارد. مقابل این اتاق سایبانی از برگ های نخل قرار دارد که در فصل تابستان استفاده می شد.

انبار خرما و محل استحصال شیره خرما (چندول): فناوری استحصال شیره خرما مخصوص بومیان بوده و سابقه ششصد ساله دارد و تا به امروز این شیوه در هیچ جایی از کشورمان دیده نشده است. این انبار متشکل از اتاقی با ابعاد دو در دو یا بزرگتر که محل نگهداری صد کیلو خرماست تا خرما در معرض وزش باد نباشد و خشک نشود. در ضمن این اثر باقی مانده از شهر باستانی حریره نیز می باشد.

اتاق تابستانی (مصیف): این اتاق مورد استفاده بومیان در فصل تابستان بوده و بر سکویی با ارتفاع 5/1 متری نسبت به سطح زمین احداث شده است و در اطراف آن پنجره و بادگیرهای تاقچه ای می ساختند تا در فصل تابستان آنها را باز کنند تا هوا در آن جریان داشته باشد و سبب خنکی اتاق شود و در فصل زمستان بادگیرها را با سنگ و چوب و گل می پوشانند.

آشپزخانه (مطبخ): بومیان کیش بخشی از حیاط را مسقف و مختص دریچه هایی برای خروج دود ناشی از آشپزی جهت پخت و پز استفاده می کردند و این مدل از آشپزخانه ها معمولا در نداشت و با همان سبک قدیم می باشد. بومیان از نظر مالی در سطح پایینی قرار داشتند و بجای استفاده از دیوار از برگ های بافته شده درخت خرما جهت ساخت آشپزخانه استفاده می کردند.

اتاق خواب (بیت العود): این اتاق خواب مختص صاحب خانه بوده و با آیینه های بزرگ و کوچک و تاقچه های آن با ظروف چینی و اشیاء زینتی تزیین شده است. این اتاق دارای وسایلی نظیر: تلویزیون با قدمت چهل سال، یک تخت خواب دو نفره با قدمت هشتاد و پنج سال، صندوق های چوبی و ... می باشد. این اتاق جزء قدیمی ترین اتاق های خانه مردم شناسی بومیان کیش بوده و در راستای افزایش استحکام آن از ساروج استفاده شده است و تا حدود چهل سال پیش مورد استفاده اعضای خانواده قرار می گرفت.

اتاق مهمان زنان (بیت القهوه): اتاقی مختص بانوانی بود که در این خانه رفت و آمد می کردند و جدا از مردان بودند و این اتاق به بیت القهوه معروف شد زیرا بخشی از این اتاق مختص تهیه  و سرو قهوه و چای برای مهمانان بوده است. 

مکتب خانه (بیت الافروخ): خانه مردم شناسی بومیان کیش حکم مدرسه روستای سفین را داشت زیرا چهار نسل قبل از بومیان تا چهل سال پیش این خانه محل آموزش قرآن بوده است و برای آنها ارزش والای دارد و یادآور خاطرات دوران کودکی آنهاست. مکتب خانه با اصطلاح بیت الفروخ یعنی خانه پسران اطلاق می شود.

حجله (الفرشه): این اتاق جزء اتاق های مهم و قدیمی این خانه است که نشان دهنده آداب و رسوم ازدواج بومیان کیش به عنوان حجله در نظر گرفته شد. در فرهنگ بومیان حجله در خانه عروس آماده می شد و یکی از اتاق های خانه را به صورت کامل با پارچه های رنگی و آیینه های بزرگ و کوچک و دیگر وسایل تزینی آن زمان آراسته می شد و تا مدت یک ماه پا برجا بود و عروس و داماد زندگی مشترک خود را در آن شروع می کردند. 

نژاد بومیان کیش، دراویدی، سومری، نوردیک، سیاه پوست، سفید پوست و سامی است. هدف از برپایی این خانه مردم شناسی فراهم آوردن فضایی با اصالت و سنتی برای معرفی بومیان و فعالیت های آنها در دوران گذشته به میهمانان و مسافران تور کیش است و این خانه مردم شناسی در محله سفین قدیم واقع شده است.

 

خانه مردم شناسی بومیان کیش

خانه مردم شناسی بومیان کیش

خانه مردم شناسی بومیان کیش

خانه مردم شناسی بومیان کیش 

نظرات (0)

نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان - ثبت نام کنید و یا وارد حساب خود شوید.
0 کاراکتر
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما